Arnhems schuldenexperiment als inspiratie voor ontwerpen aan gezondheid en geluk in de Foodvalley

Voor de 13de Eo Wijers prijsvraag, met als thema gezondheid en geluk, ontwikkelden we een ontwerpende aanpak die de huidige impasse rond biodiversiteitsverlies, bodem- en waterstress en gezondheid kan doorbreken. Als Arnhems bureau lieten we ons inspireren door de aanpak ‘Immerloo Schuldenvrij’ van gemeente Arnhem: het (collectief) opkopen van schulden van huishoudens als sleutel is voor rust, regie en gezondheid. Kortom: een nieuwe start. Dit vertaalden wij naar een ontwerpende aanpak voor de regio Foodvalley.

De Schuldenvrije Vallei

Een toekomstperspectief waarin we leven, werken en ontwikkelen binnen de grenzen van ons natuurlijk kapitaal. De “schuldenspiraal”, waarin we grondstoffen steeds verder uitputten en de gevolgen voor het landschap en onze gezondheid afschuiven, is doorbroken. Met als resultaat een gezonde en gelukkige regio die de voordelen van schuldenvrijheid ervaart: een afname van stress, gezondheidsklachten. Een frisse start en vertrouwen in de toekomst.

Onze aanpak bestaat uit drie stappen:

1. We erkennen dat ons huidige system tot onhoudbare schulden heeft geleid: financieel, sociaal én aan het landschap. Schuld is geen verwijt, maar een gedeelde verantwoordelijkheid.
   
2. Dat we collectief verantwoordelijk zijn voor deze schulden, betekent dat er perspectief is om deze schuld gezamenlijk af te lossen. Een collectief schuldenfonds en begeleiding door schuldhulpverleners zorgen voor een eerlijk en transparant proces. We lossen financiële schulden af, maar investeren ook in bodem, water en landschap.
   
3. We voorkomen het opbouwen van nieuwe schulden door nieuwe ontwikkelingen te toetsen op schuldenrisico’s en door nieuwe vormen van wonen, werken en leven.

De jury noemde ons plan:
“Een holistische benadering die aanspreekt. Vooral omdat de landbouwtransitie als een collectief vraagstuk wordt gepresenteerd in plaats van een opgave die op het erf van individuele boeren moet worden opgelost.” Wij zijn niet geselecteerd voor de volgende ronde, maar wél trots op wat we in korte tijd hebben ontwikkeld. We delen het graag, omdat we geloven dat het gesprek hierover kan helpen bij het doorbreken van de huidige impasse in het landelijk gebied.

Bekijk hieronder onze volledige inzending: